Seracılık Antalya, örtüaltı tarım olarak da bilinen seracılıkta Türkiye’deki üretimin yüzde 85′ini karşılıyor. Antalya’da yaklaşık 200 bin aile, 150 bin hektarlık alana yayılan araziler üstünde seracılık yapıyor.

 

Türkiye sahip olduğu ekolojik özellikleri nedeniyle sebze ve meyve üretimi bakımından dünyadaki önemli ülkelerden biridir. Ancak, modern anlamda üretim, özellikle de seracılık faaliyetleri 1940’lı yıllarda Akdeniz sahil bölgesinde başlamış ve 1970’li yıllarda gelişmiştir.

Türkiye’de örtüaltı yetiştiricilik faaliyetleri sebze yetiştiriciliğinde yoğunlaşmıştır. Toplam örtüaltı yetiştiriciliğin %95’ini sebze, %5’ini ise, meyve ve süs bitkileri yetiştiriciliği oluşturmaktadır. Örtüaltı üretimde domates, hıyar, biber, patlıcan, kavun, karpuz ve kabak en çok yetiştirilen sebzelerdir. Seraların yaklaşık yarısına yakınında ise, domates yetiştirilmektedir. Örtüaltında sebze yetiştiriciliği ürünlerin tarlada yetiştirildiği dönemler dışında yoğunlaşması nedeni ile karlı bir faaliyet olmakla birlikte, özellikle serada üretimin yüksek maliyetli olması ve teknik bilgiye dayalı üretim yapılması zorunluluğu ile daha fazla bilgi ve sermaye gerektiren bir yetiştirme sistemidir.

Türkiye’de örtü altı tarımın %87’si Akdeniz Bölgesi’nde yapılmaktadır. Toplam örtüaltı alanların %14’ünü cam sera, %34,7’sini plastik sera, %11,6’sını yüksek tünel ve %39,7’sini alçak tünel oluşturmaktadır. Akdeniz Bölgesi’ndeki örtüaltı alanların %39’u Antalya, %30,7’si Adana, %25’i İçel ve %4,9’u Hatay’dadır.

Örtüaltında yetiştirilen ürünlerin başında domates gelmektedir. Türkiye’nin 2001 yılı örtü altı domates üretimi 2000 yılına göre 42.523 ton artarak 1,4 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Ekim alanlarında ise 3.487 dekar artış olmuştur. Örtü altı domates yetiştiriciliğinde cam sera ve plastik sera toplam örtü altı üretimde ekim alanının %91’ini ve üretimin %93’ünü oluşturmaktadır. Toplam örtüaltı sebze üretimin %38’ini domates, %26’sını hıyar, %14’ünü karpuz, %6’sını patlıcan, %5’ini sivri biber, %2’sini dolmalık biber, %4’ünü kabak ve %2’sini kavun üretimi oluşturmaktadır. Türkiye’nin domates üretiminin yaklaşık %15’i örtüaltı yetiştiricilik ile üretilmektedir.

Türkiye’de örtüaltı sebze yetiştiriciliği 1997- 2001 yılları arasında 40.000 hektardan 47.000 hektara çıkmıştır. Söz konusu yıllar içinde en yüksek ekim alanı 48.000 hektar ile 1999 yılında gerçekleşmiştir. Aynı yıllarda toplam örtüaltı üretim ise, 2,6 milyon tondan 3,6 milyon ton’a çıkmıştır. Ekim alanlarının yaklaşık %26-30’unu domates, %23-32’sini karpuz, %13-18’ini hıyar oluşturmaktadır. Aynı yıllar arasında domates ve hıyar ekimi artış gösterirken karpuzda azalma görülmektedir. Örtüaltında yetiştirilen diğer önemli sebzeler ise; kavun, patlıcan, kabak(sakız), biber ve fasulyedir. Toplam örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde son 5 yılda ekim alanlarında %18, üretimde ise, yaklaşık %37 oranında artış olmuştur.
Seracılık faaliyetlerinin genel yapısını belirleyen ana faktör, ülkelerin iklim özellikleridir. Bu nedenle, Ekim - Mayıs ayları arasında Türkiye’nin taze domates ihracatı, 2000 yılında 53.000 ton, 2001 yılında 84.000 ton ve 2002 yılında ise 96.000 ton olmuştur. Önemli diğer sebzelerin 2000 ve 2001 yıllarındaki ihracat miktarları ise, hıyarda 3.000 ton ve 10.800 ton, çarliston biberde 4.400 ton ve 7.057 ton, sivri biberde 7.130 ton ve 6.300 ton ve dolma biberde 2.900 ton ve 3.900 ton olmuştur.

Örtüaltı sebze yetiştiriciliği; ekonomiye ve istihdama katkısı yanında yılın her mevsiminde taze sebze tüketebilmeyi olanaklı kılması nedeniyle önemli bir yetiştiricilik şeklidir. Artan nüfus ve tüketici taleplerindeki çeşitlilik nedeniyle taze sebzeye olan talep artışı, günümüzde mevsimsel değişikliklere karşın devam etmektedir. Tüketici talepleri de dikkate alınarak, örtüaltı sebze yetiştiriciliğinin devamının sağlanabilmesi için hedef, iyi ürün kalitesi ve özellikle son yıllarda önemi gittikçe artan insan ve çevre sağlığını dikkate alan bir üretim olmalıdır. Üreticiler açısından ise, üretim maliyetlerinin azaltılması, ürün çeşitliliğinin artırılması ve üretimin hasat döneminde yüksek fiyatla satılabileceği dönemlerde yapılması amaçlanmaktadır.Üretim girdilerinden tohumluk, gübre, sera plastik hammaddesi, sulama ve ekipman malzemesi temininde yurtdışından yapılan ithalatlar önemli olmaktadır. Türkiye, bu girdilerin temininde farklı düzeylerde olmakla birlikte yabancı ülkelere bağımlı durumdadır. Seracılıkta önemli sorunlardan birisi de dış pazarlama sorunudur. İhracatın ve dış pazarlardaki rekabet gücümüzün artırılabilmesi için hedef pazar koşulları ve isteklerini dikkate alarak üretim planının buna göre yapılması ve sera ürünlerinde tüketici sağlığı açısından güvenilir bir üretimin sağlanması zorunlu olmaktadır.

Antalya seracılığın en çok yapıldığı il olarak öne çıkıyor

Antalya’daki seralarda üretilen ürünlerin ortalama yüzde 5′i yurtdışına ihraç ediliyor. Narenciye üretiminin ise yüzde 20’si ihraç ediliyor. Halen 1 milyar dolar seviyesinde olan bu ihracatın yakın bir gelecekte ikiye hatta üçe katlanabileceÄŸi belirtiliyor.

Kente yön verenler, turizmde yürütülen çalışmalara ek olarak, seracılığa yönelik de bazı çalışmalar baÅŸlattı. ÖrneÄŸin, meteoroloji yetkilileri ile birlikte yürütülen bir çalışmayla. Antalya’nın seracılıkta risk haritasının ortaya çıkarılması hedefleniyor. Bu çalışmanın da özellikle yeni yatırımcılara yol göstermek amacıyla hazırlanacağı belirtiliyor.

Öte yandan, Antalya’da 2005′de devreye girmesi beklenen doÄŸalgazın baÅŸta seracılık olmak üzere birçok alanda ciddi bir hareketlilik getirmesi bekleniyor. Önümüzdeki dönemde Antalya’da, yerli ve yabancı yatırımcıların yeni yatırımlar gerçekleÅŸtireceÄŸi belirtiliyor.

Ä°klim açısından turfanda sebze ve kesme çiçek seracılığına uygun araziye sahip olan Antalya’da yıl boyunca üretim yapılabiliyor. Seracılık için hayati önem taşıyan su açısından sorun yaÅŸanmıyor. Bölge, yağış oranı bakımından Akdeniz’in en iyisi ve sebze, çiçek üretimine yatkın yeterli ve ucuz iÅŸgücüne sahip.

 

Su Ãœrünleri Antalya, batıda EÅŸen Çayı ile doÄŸuda Kaladran hudutları arasında 640 km’lik bir sahil uzunluÄŸuna sahiptir. Su ürünleri üretimi konusunda önemli bir potansiyele sahip olmasına karşın su ürünleri üretimi beklenen düzeyde deÄŸildir.

Antalya’da 1998 yılında avcılık yapan 351 tekne, 687 ÅŸahıs ruhsatı, 1999 yılında 368 tekne, 817 ÅŸahıs ruhsatı bulunmaktadır.

Antalya ili sınırları içerisinde 1999 yılında projeli yetiştiriciliği yapılan kültür balıkları (Çipura-Levrek) toplam üç işletmede 35 ton/yıl, içsu balıkları üretiminde (Alabalık-Sazan) 78 işletmede 778.5 ton/yıl üretim gerçekleşmiştir.

İlimizde bulunan Kepez Su Ürünleri Üretme İstasyonu, ülke genelinde tatlı su rezervuarlarma, ürettiği yavru balıkları salarak, potansiyeli arttırma yönünde çalışmalar yapmaktadır. 2000 yılında aynalı sazan balıklandırma çalışmalarında 6.265.000 yavru, 4.289.996 larva ve 460.000 alabalık yavrusu üretilmiş olup, 57 ilde 331 kaynak balıklandırılması yapılmıştır.

Hayvancılık Antalya, Türkiye hayvancılığına en büyük katkıyı küçükbaş hayvan varlığı ile yapmaktadır. İlin arazi yapısı nedeniyle hayvan varlığında kıl keçisi en büyük payı almaktadır.

 

Yayla kesimlerinde kıl keçisi ve koyunculuk, kısmen süt sığırcılığı, sahilde ise süt sığırcılığı ve tavukçuluk ağırlık kazanmaktadır. Arıcılık, gezginci arıcılık şeklinde yapılmakla beraber, Antalya ili arıcılık için ideal bir kışlatma bölgesidir.

Antalya’da sığır, keçi ve arı kovanında kısmı bir artış olduÄŸu, diÄŸerlerinde ise pek fazla bir deÄŸiÅŸiklik olmadığı gözlenmektedir. 1999 yılında Antalya ilinde üretimi yapılan ürünlerden kırmızı et, süt, kıl ve bal üretimi kısmi de olsa artarken beyaz et, yapağı, yumurta ve yaÅŸ koza üretiminde gerileme olmuÅŸtur.

İlin kırmızı et üretimi genellikle kültür ve melez ırk sığırların besiye alınmasıyla beyaz et üretimi ise daha çok et tavukçuluğu yapan işletmelerce üretilmekte, ancak bu üretimler Antalya ilinin et ihtiyacını karşılayamadığı için et ihtiyacı çevre illerden temin edilmektedir.

Antalya ilinde 1999 yılında üretilen kırmızı et miktarı 9.084.512 kg olup, bu 1998 yılına göre %5.7′lik bir artışı ifade etmektedir. Beyaz et üretimi ise 1999 yılında 1998 yılma göre %28′lik bir düşüş göstermiÅŸtir.

Turizmde dünya kenti özelliğine sahip olan Antalya önemli bir tüketim merkezi olmasına rağmen, arazi yetersizliği ve buna bağlı olarak da üretimin azlığı nedeniyle normal tüketimi karşılayamamaktadır.
 

Kesme Çiçek Antalya’da 1988′de küçük bir alanda deneme amacıyla üretilen sprey ve standart karanfil çeÅŸitleri ile Gerbera, bugün bin çiftçi ailesinin geçimini saÄŸlıyor.

 

Antalya’nın Altınova, Serik Kundu, Kadriye ve Çamköy beldelerinde yaklaşık 2400 dönüm alanda, ağırlıklı olarak ihracata yönelik Sprey Karanfil, Standart Karanfil ve Gerbera cinsi üretim yapılıyor.

Geçmiş yıllarda ihracat sezonu Ekim-Mayıs ayını kapsayan 8 ay boyunca gerçekleşirken, 3 yıl önce Isparta, Burdur, Bucak bölgelerinde başlanan yayla üretimi ile sezon süresi ağustosa uzadı. Yaylada yaklaşık 200 dönüm alanda üretim devam ediyor. İhracat döneminin uzaması ile yurt dışında pazarlama süresi artarken, pazarlarda daha iyi bir yere tutunmaya olanak sağladı. Antalya haziran ve temmuz ayları dışında aralıksız ihracatını sürüdürüyor.

2001-2002 sezonunda toplam 156 milyon dal ihraç edilirken, bu rakamın bavul ticareti ile birlikte 220 milyon dal civarında olduÄŸu ve toplam 35 milyon dolar döviz girdisi saÄŸlandığı belirtiliyor. Kesme çiçek ihracatında en büyük pazar Ä°ngiltere. Onu, Hollanda, Rusya ve Japonya izliyor. Kesme çiçek ihracatında bavul ticareti de önemli bir yere sahip. Rusya, Ukrayna, Moldova, Romanya gibi ülkelere bu ÅŸekilde yılda 60-70 milyon dal ihraç ediliyor. Ä°ngiltere’ye ağırlıklı olarak sprey karanfil gönderiliyor. Standart karanfil ve Gerbera ise daha çok Rusya, Moldova, Ukrayna, Romanya ve Bulgaristan’da tercih ediliyor.

 

 

En büyük rakipler İspanya ve Kolombiya
Antalya’nın Avrupa pazarında en ciddi rakibi Ä°spanya. Ä°spanya’nın avantajı pazara yakın olması. Türkiye’nin Avrupa kesme çiçek ticaretindeki pazar payı binde 6 düzeyinde. Pazardaki diÄŸer rakip Kolombiya’nın bütün sezonda kalitesi çok iyi. Japonya pazarında müşteriler tamamen fiyata baÄŸlı olarak Türkiye ve Kolombiya’yı tercih ediyor. Japonya pazarında Türkiye, diÄŸer rakibi olan Yeni Zelanda’nın önünde bulunuyor.

Avrupa pazarına yakın üretici ülkelerden Ä°spanya, malını pazara hızlı bir ÅŸekilde tırlarla indiriyor. Antalya’nın pazarlarda rekabetini sürdürebilmesi ürünün tazeliÄŸini korumasına baÄŸlı, bunun da en etkili yolu havayolu nakliyesi. Ancak havayolu fiyatlarının pahalı olması, ihracatçıları tır taşımacılığına yöneltiyor. Bu da kaliteden ödün vermek anlamına geliyor. Japonya pazarında ise uçak sıkıntısı çekiliyor. Ä°hracat tamamen uçak taşıma kapasitesi ile sınırlı. Çiçeklerin büyük kısmı THY ile gönderiliyor. Ä°hracatçılar, THY’den en azından Anneler Günü, Sevgililer Günü gibi önemli günlerde, uçaklarda maksimum düzeyde kapasiteyi sektöre saÄŸlamasını istiyor.

Kesme çiçek sektöründeki en önemli darboÄŸazlardan biri, ihracata yönelik ürün çeÅŸidinin azlığı. ÇeÅŸitliliÄŸi artırmanın temel faktörlerinden bir tanesi de “Ä°hracat Mezatı”nın kurulması olarak görülüyor

 

Tarımsal KuruluÅŸlar Antalya’da Zirai Donatım Kurumu Bölge Müdürlüğü, Toprak Mahsulleri Ofisi Åžube Müdürlüğü ve Boztepe Tarım Ä°ÅŸletmesi Müdürlğü hizmet vermektedir.

 

Tarım Kredi Kooperatifleri
Antalya’da 6 bölge birliÄŸine baÄŸlı 50 adet Tarım Kredi Kooperatifi bulunmaktadır.

ANTALYA Tarım Kredi Kooperatiflerinin tam Listesi (Telefon ve Faks numaraları)
ELMALI / 242 6181110 - 6185893 
CUMALI SERİK / 242 7222063 - 7126042 
CANDIR SERİK / 242 7262024 - 7262375
ABDURRAHMANLAR SERİK / 242 7323012 - 7323012
MANAVGAT / 242 7461026 - 7461026
ALANYA / 242 5131060 - 5123896
AKÇAY ELMALI / 242 6292003 - 6292557 
ESKİHİSAR ELMALI / 242 6117013 - 6117013
GÖLOVA ELMALI / 242 6262003 - 6262003 
BOZOVA KORKUTELİ / 242 6612004 - 6612004
KINIK KAŞ / 242 8443003 8443055
KALE / 242 8715035 - 8713065
AKSU / 242 4263043 - 4262468
GAZÄ°PAÅžA / 242 5721142 - 5725153
TAŞAĞIL MANAVGAT / 242 7622008 - 7622891
YENİKÖY / 242 4213507 - 4213013
KUMLUCA / 242 8872952 - 8871503
KEMER / 242 8141013 - 8141013
GÜNDOĞMUŞ / 242 7812056 - 7812056
Ä°BRADÄ° / 242 6912011 - 6912011
KIZILOT MANAVGAT / 242 7482007 - 7482007 
CAMÄ°LÄ° / 242 4168041 - 4168171
KASABA KAŞ / 242 8333018 - 8333458 
HAFIZBEY / 242 4382007 - 4382007
ÇAKIRLAR / 242 4394003 - 4394027
GEBİZ SERİK / 242 7367003 - 7367667 
KIZILCADAĞ KORKUTELİ / 242 6558002 - 6558056
KORKUTELİ / 242 6436131 - 6433781
KÜÇÜKKÖY KORKUTELİ / 242 6465016 - 6465123
CEVÄ°ZLÄ° AKSEKÄ° / 242 6883030 - 6883030
GÖMBE KAŞ / 242 8314012 - 8314012 
AKSEKÄ° / 242 6781049 - 6781049
YEŞİLKÖY ALANYA / 242 5321271 - 5321271
BEŞKONAK MANAVGAT / 242 7653094 - 7653094
AVŞALLAR ALANYA / 242 5171105 5172148
HASYURT FİNİKE / 242 8656064 - 8656462
TURUNCOVA FİNİKE / 242 8521482 - 8521482
ALTINYAKA KUMLUCA / 242 8818011 - 8818011
DENİZTEPESİ SERİK / 242 7372042 -7372043 
YUVA ELMALI / 242 6331002 - 6331553
KÖSELER / 242 4363028 - 4363029 
DEMÄ°RTAÅž ALANYA / 242 5161032 - 5161032
YANKÖY SERİK / 242 7168032 - 7168032
ÇAVUŞ KUMLUCA / 242 8835246 - 8835294
MAVÄ°KENT KUMLUCA / 242 8844148 - 8843323
ANTALYA / 242 3215461 - 3215462 
Y.KOCAYATAK SERÄ°K / 242 7297282 - 7297284
KARATAŞ / 242 4125092 - 4125093
YAVRUDOÄžAN MANAVGAT / 242 7523303 - 7463709
YURTPINAR / 242 4286531 - 4286531

Doğrudan Bakanlığa Bağlı Tarımsal Kuruluşlar
Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Narenciye ve Seracılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Kepez Su Ürünleri Üretme İstasyonu Müdürlüğü
İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü
Beymelek Su Ürünleri Üretim ve Geliştirme Müdürlüğü